Nieuwsgierigheid wordt vaak omschreven als de motor achter leren, creativiteit en innovatie. Maar wat is nieuwsgierigheid precies, en hoeveel vormen bestaan er? Onderzoekers zoals Danae Bodewes van Fontys Hogescholen laten zien dat nieuwsgierigheid veel diverser is dan de meeste mensen vermoeden. Voor het creatieve vakonderwijs biedt dat inzicht waardevolle handvatten.
Het thema nieuwsgierigheid staat al langer op de agenda van No School. Tijdens het evenement 'Een leven lang nieuwsgierig' in 2019 werd duidelijk hoe centraal dit concept is voor creatief leren. Sindsdien is het belang van nieuwsgierigheid alleen maar zichtbaarder geworden, zowel in de onderzoekswereld als in de dagelijkse onderwijspraktijk.
Vijf dimensies
Het onderzoek van Todd Kashdan onderscheidt vijf dimensies van nieuwsgierigheid. Van de behoefte om het onbekende te verkennen tot het verdragen van onzekerheid en het zoeken van spanning: elke dimensie draagt op een andere manier bij aan hoe mensen leren en zich ontwikkelen. Het herkennen van deze dimensies is van groot belang voor docenten in het creatieve onderwijs.
Een student die onrustig wordt van routine en voortdurend nieuwe prikkels zoekt, is op een heel andere manier nieuwsgierig dan een student die zich dagenlang kan verdiepen in een enkel detail. Beide vormen zijn waardevol, maar vragen om een andere benadering. Het creatieve vakonderwijs is bij uitstek geschikt om ruimte te bieden aan deze diversiteit, mits docenten de verschillende vormen leren herkennen.
Van onderzoek naar praktijk
De vertaling van onderzoek naar de dagelijkse onderwijspraktijk is een uitdaging die veel instellingen herkennen. Hoe maak je nieuwsgierigheid meetbaar zonder het te reduceren tot een cijfer? En hoe stimuleer je nieuwsgierigheid bij studenten die gewend zijn aan gestructureerd onderwijs?
Binnen de Academische Werkplaats van No School wordt gewerkt aan instrumenten die docenten helpen om het creatieve vermogen van studenten in kaart te brengen. Het instrument 'Je creativiteit in kaart' is een voorbeeld van hoe fundamenteel onderzoek kan worden omgezet in praktische toepassingen. Door studenten en docenten samen te laten reflecteren op het creatieve proces, ontstaat een gedeelde taal voor iets dat anders ongrijpbaar blijft.
Nieuwsgierigheid als fundament
Het belang van nieuwsgierigheid reikt verder dan het klaslokaal. In een arbeidsmarkt die voortdurend verandert, is de vaardigheid om open te staan voor het onbekende en actief op zoek te gaan naar nieuwe kennis en inzichten, misschien wel de belangrijkste competentie die het onderwijs kan meegeven. Voor creatieve professionals geldt dit in het bijzonder: hun werk bestaat bij de gratie van het verkennen van onontgonnen terrein.
Het creatieve vakonderwijs staat voor de opgave om nieuwsgierigheid niet alleen te waarderen, maar ook actief te cultiveren. Dat begint bij het creeren van leeromgevingen waarin vragen stellen belangrijker is dan antwoorden geven. Waarin fouten maken wordt gezien als een noodzakelijke stap in het leerproces. En waarin de intrinsieke motivatie van studenten het uitgangspunt vormt, niet het curriculum.
Vooruitblik
De komende jaren zal het onderzoek naar nieuwsgierigheid naar verwachting verder worden uitgebouwd. De samenwerking tussen No School, Fontys en ArtEZ biedt een stevige basis om nieuwe inzichten te genereren en direct toe te passen in het onderwijs. Het doel is helder: een onderwijspraktijk waarin nieuwsgierigheid niet als bijzaak wordt beschouwd, maar als het fundament waarop al het andere rust.